Солиқлар ва йиғимларни ўз вақтида ҳамда тўлиқ тўлаш ҳар бир фуқаро ва тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчи шахснинг қонуний мажбуриятларидан биридир. Солиқ мажбуриятларини қасддан бажармаслик эса маъмурий жавобгарликка сабаб бўлиши мумкин.  Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 174-моддасида солиқларни ёки йиғимларни тўлашдан бўйин товлаш учун жавобгарлик белгиланган.

Қандай ҳаракатлар ҳуқуқбузарлик ҳисобланади?

Фойдани ёки даромадни қасддан яшириш, солиқ солинадиган бошқа объектларни атайлаб камайтириб кўрсатиш, шунингдек солиқлар ёки йиғимларни тўлашдан қасддан бўйин товлаш қонунчиликка хилоф ҳисобланади.

Бундай ҳуқуқбузарлик содир этилган тақдирда:

▪️ фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг 15 бараваридан 25 бараваригача;

▪️мансабдор шахсларга эса 25 бараваридан 30 бараваригача

миқдорда жарима солиниши мумкин.

Ҳуқуқбузарлик анча миқдорда содир этилса-чи?

Агар худди шундай ҳуқуқбузарлик анча миқдорда содир этилган бўлса, жавобгарлик янада кучаяди.

Бунда:

▪️фуқароларга БҲМнинг 30 бараваридан 50 бараваригача;

▪️ мансабдор шахсларга эса БҲМнинг 50 бараваридан 100 бараваригача миқдорда жарима солинади.

Даромад декларацияси ҳам муҳим

Қонунчиликда даромадлар тўғрисидаги декларацияни тақдим этиш билан боғлиқ талабларни бузганлик учун ҳам жавобгарлик назарда тутилган.

Жумладан, декларацияни тақдим этишдан бўйин товлаш, уни белгиланган муддатда тақдим этмаслик ёки декларацияда атайин нотўғри маълумотларни кўрсатиш БҲМнинг 5 бараваридан 10 бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

«Анча миқдор» деганда нима тушунилади?

174-модда мазмунига кўра, солиқлар ёки йиғимларни тўлашдан бўйин товлашнинг анча миқдори БҲМнинг 100 бараваридан 600 бараваригача бўлган миқдорни ташкил этади.

Хулоса

Демак, даромад ёки фойдани яшириш, солиқ солинадиган объектларни атайлаб камайтириб кўрсатиш, солиқлар ва йиғимларни қасддан тўламаслик ёки декларацияни белгиланган тартибда тақдим этмаслик жавобгарликка олиб келиши мумкин.

Шу сабабли фуқаролар, тадбиркорлар ва мансабдор шахслар ўзларининг солиқ мажбуриятларини қонунчиликда белгиланган тартибда ва муддатларда бажаришлари муҳим.

Зиёвуддин Намозов