Уйдаги ёнғинларнинг ҳаммаси ҳам плитада унутилган това билан бошланмайди. Баъзан қуёш нури, қизиб кетган коньтакт ёки нотўғри жойга қўйилган нарсанинг ўзи етарли. Қайси асбобларни электр тармоғидан узиб қўйиш кераклиги ҳақида аввал ёзган эдик. Аммо ёнғинга сабаб бўлиши мумкин бўлган нарсалар орасида электр умуман керак бўлмаганлари ҳам бор.

 

Дераза ёнидаги катталаштирувчи кўзгу қуёш нурини бир нуқтага йиғади

Дераза токчасидаги чиройли кўзгуча мутлақо зарарсиздек туюлади. Лекин унинг ботиқ, катталаштирувчи томони бўлса, у қуёш нурларини парда, қоғоз ёки мебель қопламасига жамлаши мумкин. Битта нуқтада ҳарорат материал алангаланадиган даражага кўтарилиши мумкин.

Бу қўрқитиш учун айтилган гап эмас: ўт ўчирувчилар бундай ҳолатларни ҳақиқатан қайд этган. Россия ФВВ эса сувли банкалар ҳолатида ҳам «линза эффекти» ҳақида огоҳлантиради. Катталаштирувчи кўзгуни қуёш тушьадиган дераза токчасидан олиб қўйган маъқул. Оддий ясси кўзгу нурни бундай жамламайди.

 

Ошхона сочиғи конфорка ёнида алангаланиши мумкин

Плитанинг четидаги сочиқ, конфорка ёнидаги тутқич ва ёнма-ён турган қоғоз салфеткалар одатий манзара. Лекин мато очиқ оловга ёки қайноқ сиртга жуда яқин тушса, алангаланиб кетиши мумкин. Айниқса, овқат назоратсиз пишаётган бўлса.

Сочиқ, тутқич ва қадоқларни пишириш юзасидан узоқроқ тутинг. Бу ёнғиндан ҳимояланишнинг асосий тавсияларидан бири. Плитани ёқишдан олдин ёнида осон алангаланадиган нарса йўқлигини текшириб олиш фойдали.

 

Узайтиргичга жуда кўп техника уланса, у қизиб кетади

Соғлом узайтиргичнинг ўзи хавфли эмас. Муаммо унга бир вақтнинг ўзида иситгич, чойнак ва яна «майда-чуйда» нарсалар уланганда бошланади. Контактлар ва сим қизиб кетиши мумкин, шикастланган изоляция эса қисқа туташув хавфини оширади.

Қувватли асбобларни тўғридан-тўғри девордаги розеткага улаган маъқул. Узайтиргични гилам остига яширманг ва бир нечтасини бир-бирига уламанг. Янгисини сотиб олишдан олдин рухсат этилган юкламани текширинг. Айтганча, узайтиргичга нималарни улаш мумкин эмаслиги ҳақида алоҳида рўйхат ҳам берган эдим.

 

Соч жингалагич ўчирилгандан кейин ҳам хавфли даражада қайноқ қолади

Соч тўғрилагич ўчирилди, демак, уни каравотга ташлаб қўйиш мумкинми? Йўқ. Баъзи моделлар 220 °C гача қизийди ва 40 дақиқагача совиши мумкин. Шу вақт ичида қайноқ пластиналар матони шикастлаши, ноқулай шароитда эса ёнғин чиқариши мумкин.

Сочиқ ёки диван электр асбоб учун жой эмас. Жингалагич ёки дазмолни иссиққа чидамли юзада совитиб қўйинг, фойдаланиб бўлгач эса вилкасини розеткадан суғуриб олинг. Бундай тавсияларни электр хавфсизлиги мутахассислари беради.

 

Аэрозол баллончаси қизиб кетганда портлаши мумкин

Соч лаги, дезодорант ёки ҳаво тозалагич: бундай баллончаларнинг кўпида босим остидаги газ бор, кўпинча у ёнувчан бўлади. Олов ёнида пуркалган восита алангаланиб кетиши мумкин, қаттиқ қизиган баллончанинг ўзи эса ёрилиб кетиши мумкин.

Аэрозолларни плита, иситиш радиатори ёнида ва қуёш тушадиган дераза токчасида сақламанг. Ўт ўчирувчилар уларни қайноқ асбоблар, жумладан жингалагич ёнида пуркаш ҳам ёмон фикр эканини огоҳлантиради. Бўш баллончани ҳам тешиш ёки оловга ташлаш мумкин эмас.

 

Корпуси шишган повербанк айниқса хавфли

Ташқи аккумуляторни сумкага солиб, ойлаб унутиб қўйиш қулай. Бироқ тушиб кетиш, шикастланиш ёки қизиб кетиш литий-ионли батареянинг носозлигига олиб келиши мумкин. Ундан кейин тутун, қаттиқ қизиш ва алангаланиш эҳтимоли бор.

Шишиш, кимёвий ҳид ва вишиллаш дарҳол фойдаланишни тўхтатиш учун сабаб. Қурилма қаттиқ қизиб кетса ёки тутаса, унга тегманг ва хавфсиз жойга чиқиб туринг. Аккумуляторни ёстиқ остида зарядламанг ва қуёш тиғида қолдирманг.

 

Биокамин ёқилғи қуйилаётганда алангаланиб кетиши мумкин

Биокамин ҳар бир квартирада ҳам бўлавермайди, лекин у ўтин ёқиладиган каминга қараганда анча зарарсиз кўринади: ўтин ҳам, кул ҳам йўқ. Бу алдамчи таассурот. Ичида спиртли ёқилғи ёнади, унинг буғлари осон алангаланади. Энг хавфли хато ёқилғини ишлаб турган ёки ҳали қайноқ биокаминга қуйишдир. Тўсатдан аланга чақнаб, оғир куйишга олиб келиши мумкин.

Ёқилғи қуйишдан олдин алангани ўчириб, ўчоқ тўлиқ совишини кутиш керак. Буни яқинда ёнғин хавфсизлиги бўйича мутахассис эслатган эди. Фақат йўриқномада кўрсатилган ёқилғидан фойдаланинг, каминни пардалар ёнига қўйманг ва назоратсиз қолдирманг. Хона шамоллатиб турилиши керак. Олов назоратдан чиқиб кетса, таваккал қилманг: ташқарига чиқинг ва 101 ёки 112 рақамига қўнғироқ қилинг.

Мурод Шамбаев,
журналист